Alanya'nın 800 yıllık mirası bilim dünyasının gündeminde
Antalya'nın Alanya ilçesinde kentin tarihî kimliğinin en önemli simgelerinden Kızılkule'nin inşasının 800. yılı, bilimsel bir çalıştayla kutlandı.
Selçuklu döneminden günümüze ulaşan ve Alanya'nın tarihî hafızasında önemli bir yere sahip olan Kızılkule, iki gün süren etkinlikte mimarisi, savunma sistemi, tarihî özellikleri ve kültürel miras açısından kapsamlı şekilde değerlendirildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Alanya Kaymakamlığının öncülüğünde gerçekleştirilen organizasyon, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi (ALKÜ) Selçuklu Çalışmaları Araştırma ve Uygulama Merkezi ile Alanya Üniversitesi iş birliğinde düzenlendi.
5-6 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen “Selçuklu Mirası Çalıştayları I: Kızılkule'nin 800. Yılı” başlıklı programda akademisyenler, tarihçiler, uzmanlar ve öğrenciler bir araya geldi.
ALKÜ Eğitim Fakültesi Başöğretmen Konferans Salonu'nda düzenlenen çalıştayda, Kızılkule'nin sekiz asırlık geçmişi bilimsel sunumlarla ele alınırken, tarihî yapının geleceğe aktarılmasına yönelik yeni çalışmalar da kamuoyuyla paylaşıldı.
Programın öne çıkan gelişmeleri arasında Kızılkule için hazırlanan Dijital İkiz projesi ve geçmiş restorasyon çalışmalarını konu alan yeni kitap yer aldı.
İki üniversiteden Alanya'nın tarihî mirasına ortak çalışma
Çalıştaya Alanya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Turan Sağer, Alanya Belediye Başkan Vekili Sadık Dizdaroğlu, ALKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Işık Bayraktar, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Atıf Bayramoğlu ve Genel Sekreter Hüseyin Er başta olmak üzere çok sayıda isim katıldı.
İlçe Jandarma Komutanı Yarbay Hüseyin Direk, emekli Müze Müdürü Seher Türkmen, Gençlik ve Spor İlçe Müdürü Emre Kıldırgıcı, Selçuklu Çalışmaları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Öğr. Gör. Dr. Irmak Karabulut, kurum ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, akademisyenler ve öğrenciler de programda yer aldı.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başlayan etkinlikte, Kızılkule'nin yalnızca geçmişten kalan bir mimari eser olmadığı, aynı zamanda Alanya'nın tarihî ve kültürel kimliğini temsil eden önemli bir miras olduğu vurgulandı.
Rektör Sağer: Kızılkule Alanya için çok önemli
Programın açılışında konuşan Alanya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Turan Sağer, Kızılkule'nin 800. yılının bilimsel bir toplantıyla anılmasının önemine dikkat çekti.
İki üniversitenin ortak bir bilimsel organizasyonda buluşmasının Alanya açısından değer taşıdığını belirten Sağer, Kızılkule'nin kentin en önemli tarihî ve kültürel simgelerinden biri olduğunu ifade etti.
Kızılkule'nin üniversite ortamında bilimsel bir toplantıyla ele alınmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Sağer, organizasyonda görev alan akademisyenlere ve idari personele teşekkür etti. Katılımcılara başarılar dileyen Sağer, Kızılkule'nin 800. yılını kutladı.
Bayraktar: Kızılkule yaşayan bir değer
ALKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Işık Bayraktar da konuşmasında Kızılkule'nin tarihsel önemine dikkat çekti.
1226 yılında inşa edilen yapının, Akdeniz'deki Selçuklu medeniyetinin ve deniz aşırı devlet hâkimiyetinin en güçlü mimari eserlerinden biri olduğunu belirtti.
Selçuklu döneminde Kızılkule ve tersanenin inşa edilmesiyle Alanya'nın Akdeniz'de önemli bir askerî ve ticari merkez hâline geldiğini ifade eden Bayraktar, kule, tersane ve liman hattının birbirini tamamlayan tarihî bir savunma mirası oluşturduğunu vurguladı.
Bu mirasın bugün de Alanya'nın tarihî ve kültürel hafızasını ayakta tutan yaşayan bir değer olduğunu belirten Bayraktar, çalıştayda yapılacak bilimsel değerlendirmelerin yeni araştırmalara zemin hazırlamasını ve tarihî mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamasını temenni etti.
Kızılkule'nin dijital ikizi hazırlandı
Çalıştayın dikkat çeken başlıklarından biri de Alanya Belediyesi tarafından yürütülen Dijital İkiz projesi oldu.
Alanya Belediye Başkan Vekili Sadık Dizdaroğlu, İngiltere merkezli bir firmayla gerçekleştirilen çalışma sonucunda Kızılkule'nin dijital ikizinin tamamlandığını açıkladı.
Proje sayesinde fiziksel koşullar nedeniyle tarihî yapıyı yerinde ziyaret edemeyen engelli vatandaşların, belediyenin internet sitesi üzerinden Kızılkule'ye dijital ortamda erişebileceği belirtildi.
Tarihî mirasın daha geniş kitlelere ulaştırılmasını sağlayacak bu çalışmanın ardından Alanya Tersanesi için de benzer bir uygulama planlandığı açıklandı.
Dizdaroğlu, projenin önümüzdeki yıl Alanya Tersanesi'nde de hayata geçirileceğini duyurdu.
Böylece Kızılkule'nin 800. yılı kapsamında yalnızca geçmişin değerlendirilmesi değil, tarihî yapıların dijital imkânlarla daha erişilebilir hâle getirilmesine yönelik çalışmalar da gündeme taşındı.
Kızılkule'nin eski restorasyon belgeleri kitaplaştırıldı
Başkan Vekili Sadık Dizdaroğlu'nun çalıştayda paylaştığı bir diğer önemli gelişme ise Kızılkule'nin geçmiş restorasyon çalışmalarına ilişkin hazırlanan yeni kitap oldu.
1948-1952 yılları arasında gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarına ait Salt Araştırma Merkezi belgeleri ile o dönem restorasyonda görev almış kişilerle yapılan sözlü tarih görüşmeleri bir araya getirildi.
Tarihî yapının geçmişte geçirdiği restorasyon sürecine ışık tutan çalışma, üniversite arşivine teslim edildi.
Böylece Kızılkule'nin yalnızca inşa edildiği dönem değil, sonraki yıllarda geçirdiği koruma ve yenileme süreci de bilimsel araştırmalar için kayıt altına alınmış oldu.
Uluslararası akademisyenler Kızılkule'yi farklı yönleriyle inceledi
Çalıştayın bilimsel oturumlarında Kızılkule'nin mimari özellikleri ve tarihsel konumu farklı uzmanlık alanları üzerinden değerlendirildi. Açılış oturumunun başkanlığını Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer Özgüleş üstlendi.
Londra'daki SOAS Üniversitesinden Prof. Dr. Scott Redford, Kızılkule'yi inşa eden Halepli usta Ebu Ali'nin mimari mirasına ilişkin videolu bir sunum gerçekleştirdi.
Akdeniz Üniversitesinden Prof. Dr. Osman Eravşar ise Polonya'dan çevrim içi katılarak Selçuklu deniz savunma sistemine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.
Emekli Müze Müdürü Seher Türkmen de Kızılkule'nin tanıtımı ve 800. yıl etkinlikleri üzerine sunum yaptı.
Dört oturumda gerçekleştirilen çalıştayda toplam 12 bildiri sunuldu. Kızılkule'nin savunma mimarisi, yapıda kullanılan devşirme malzemeler, su ve hidrolik sistemleri, kitabelerdeki devlet anlayışı ve Alanya Kalesi gezi rotalarındaki merkezi rolü akademisyenler tarafından ayrıntılı biçimde ele alındı.
Çalıştay Alanya'nın tarihî noktalarına düzenlenen geziyle tamamlandı
İki gün süren bilimsel program, 6 Kasım'da gerçekleştirilen saha gezisiyle sona erdi.
Çalıştaya katılan akademisyenler, uzmanlar ve araştırmacılar, Alanya'nın tarihî ve kültürel mirasını yerinde inceleme fırsatı buldu.
Program kapsamında Kızılkule, Alanya Üniversitesi ve Syedra Antik Kenti ziyaret edildi.
Gerçekleştirilen saha incelemeleriyle çalıştayda bilimsel sunumlara konu olan tarihî miras, yerinde gözlemlendi.
Kızılkule'nin 800. yılı dolayısıyla düzenlenen organizasyon, Alanya'nın Selçuklu döneminden günümüze uzanan tarihî birikimini bilimsel çalışmalarla ele alırken, dijital erişim ve restorasyon belgelerinin korunması gibi konuları da gündeme taşıdı.