Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), iklim değişikliğinin yanı sıra eğitim, çocuk hakları ve küresel iş birliğine ilişkin önemli mesajlara da ev sahipliği yapıyor. Zirve kapsamında konuşan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, savaş ve çatışmaların milyonlarca çocuğu eğitim hakkından mahrum bıraktığına dikkat çekerek uluslararası topluma çağrıda bulundu.
Okulların ve öğretmenlerin savaşın hedefi olmaktan korunması gerektiğini belirten Tekin, Türkiye'nin savaş nedeniyle ülkelerini terk etmek zorunda kalan milyonlarca insana kapılarını, çocuklarına ise okullarını açtığını söyledi.
COP31 kapsamında gerçekleştirilen "Gençlik ve Eğitim Günü-Kanıta Dayalı İzleme, Deneyim Paylaşımı ve Yeşil Eğitimde İşbirliği" oturumuna katılan Tekin, Türkiye'nin çevre eğitimi alanındaki çalışmalarını, uluslararası değerlendirme sonuçlarını ve geleceğe yönelik hedeflerini anlattı.
Konuşmasında özellikle savaşın çocukların eğitim hayatında oluşturduğu görünmez kayıplara dikkat çeken Bakan Tekin, eğitim hakkının herkes için güvence altına alınmasının önemini vurguladı.
Bakan Tekin'den dünyaya okulları koruma çağrısı
Antalya'daki COP31 zirvesinin Mavi Bölge alanında bulunan Özel Etkinlik Salonu'nda düzenlenen oturumda konuşan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, savaşların çocukların yalnızca eğitim hayatını değil, uluslararası ölçme ve değerlendirme sistemlerinde görünür olma imkânını da ortadan kaldırdığını ifade etti.
Çatışmalar nedeniyle okulsuz kalan milyonlarca çocuğun okul temelli öğrenme ölçümlerinde yer alamadığına işaret eden Tekin, bu çocukların ne öğrendiklerinin, hatta eğitimlerine devam edip edemediklerinin dahi yeterince takip edilemediğini belirtti.
Eğitim hakkının herkes için güvence altına alınabilmesi için öncelikle bu haktan yararlanamayan çocukların görünür hale getirilmesi gerektiğini vurgulayan Tekin, savaşın çocukları okullarından koparırken dünyanın değerlendirme ve izleme sistemlerinin de dışında bıraktığını söyledi.
Türkiye'nin geçmişte savaş ve çatışmalardan kaçan milyonlarca insana kapılarını açtığını hatırlatan Tekin, çocukların eğitim hayatını sürdürebilmesi için okulların da bu insanlara açıldığını belirtti.
Bakan Tekin, uluslararası topluma yönelik çağrısında şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye olarak, savaştan kaçan milyonlarca insana kapılarımızı, onların çocuklarına da okullarımızı açtık."
Tekin, bütün ülkelere okulları ve öğretmenleri savaşın hedefi olmaktan koruyacak bir irade ortaya koyma çağrısı yaptı. Çatışmalar nedeniyle eğitimden uzak kalan çocukların, izleme sistemlerinin ve eğitim politikalarının merkezinde yer alması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Türkiye PISA 2025 çevre biliminde 85 ülke arasında 17'nci oldu
Konuşmasında Türkiye'nin çevre eğitimi alanındaki uluslararası sonuçlarına da değinen Bakan Tekin, çevre bilimini ilk kez ölçen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA 2025) sonuçlarını paylaştı.
Türkiye'nin bu alanda 494 puan elde ettiğini açıklayan Tekin, OECD ortalamasının 480 puan olduğunu belirtti. Türkiye'nin 85 ülke arasında 17'nci, OECD ülkeleri arasında ise 12'nci sırada yer aldığını bildirdi.
Çevreyle ilgili bir mesleğe yönelmek isteyen öğrencilerin oranının yüzde 78,5'e ulaştığını aktaran Tekin, okulların çevre konusunda sunduğu öğrenme fırsatlarında da Türkiye'nin OECD ortalamasının üzerinde bulunduğunu ifade etti.
Elde edilen sonuçların öğretmenlerin çabalarını ve çevre bilincinin okul yaşamına yansımasını gösterdiğini belirten Bakan Tekin, çevre eğitiminin yalnızca teorik bilgilerle sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı.
Yeşil Vatan etkinlikleriyle öğrenciler çevre sorunlarına çözüm arıyor
Türkiye'de çevre bilincinin eğitim sistemine daha güçlü biçimde yerleştirilmesi amacıyla yürütülen çalışmalara da değinen Tekin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında öğretim programlarının yenilendiğini anlattı.
Modelin erdem, değer ve eylem çerçevesinde şekillendirildiğini belirten Tekin, öğrencilere değerleri yalnızca bilgi olarak aktarmanın yeterli olmadığını, bu değerlerin günlük davranışlara dönüşmesinin hedeflendiğini kaydetti.
"Yeşil Vatan-Benim Okulum Geleceğe Çare" etkinlikleriyle öğrencilerin her ay farklı çevre sorunlarını araştırdığını ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirdiğini belirten Bakan Tekin, ilkokul ve ortaokullarda verilen Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersinin de bu çalışmaların bilimsel temelini oluşturduğunu ifade etti.
PISA 2025 verilerine göre okullardaki geri dönüşüm programlarına katılımın yüzde 99,2 seviyesine ulaştığını açıklayan Tekin, bu oranın çevre bilincinin eğitim ortamlarında ne kadar yaygınlaştığını ortaya koyduğunu söyledi.
PISA 2029'da iklim okuryazarlığı da ölçülecek
Bakan Tekin'in konuşmasında geleceğe yönelik eğitim hedefleri de önemli yer tuttu.
OECD'nin PISA 2029 döneminden itibaren iklim okuryazarlığını bütün katılımcı ülkelerde düzenli olarak ölçmeye başlayacağını belirten Tekin, Türkiye'nin bu sürece yalnızca değerlendirmeye katılan bir ülke olarak dahil olmayacağını ifade etti.
Türkiye'nin kendi deneyim ve birikimiyle iklim okuryazarlığının nasıl ölçülmesi gerektiğine ilişkin uluslararası tartışmalara da katkı sunacağını belirten Tekin, bu kapsamda 4, 8 ve 10'uncu sınıflarda iki yıllık dönemlerle gerçekleştirilen Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Araştırması'na (ABİDE) iklim okuryazarlığı alt ölçeğinin ekleneceğini açıkladı.
Araştırma sonucunda elde edilecek verilerin eğitim programlarına yansıtılmasının planlandığını aktaran Tekin, böylece öğrencilerin iklim değişikliği konusundaki bilgi ve becerilerinin daha düzenli takip edilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Türkiye'nin Yeşil Eğitim Ortaklığı (GEP) bünyesinde oluşturulan İzleme ve Değerlendirme Çalışma Grubu'nda da önemli bir görev üstlendiğini belirten Tekin, OECD ve Küresel Eğitim İzleme Raporu ekipleriyle birlikte ilk iki yıllık dönem için eş koordinatör seçildiklerini bildirdi.
Bu görev kapsamında ülkeler arasında veri ve iyi uygulama paylaşımının güçlendirilmesinin amaçlandığını ifade etti.
OECD'den Türkiye'nin eğitim çalışmalarına dikkat çeken değerlendirme
Oturumda söz alan OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Andreas Schleicher de Türkiye'nin eğitim alanındaki gelişimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Schleicher, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'e ev sahipliği dolayısıyla teşekkür ederken Türkiye'nin 20 yılı aşkın süredir eğitim alanında gösterdiği çalışmalara da değindi.
Dünyanın ihtiyaçları ile eğitim sistemlerinin sundukları arasındaki farkın giderek açıldığını belirten Schleicher, Türkiye'nin OECD bölgesinde en hızlı ilerleyen eğitim sistemlerinden biri olduğunu ifade etti.
Toplumların eğitim sistemlerinden daha hızlı değiştiğine dikkat çeken Schleicher, Türkiye'nin farklı uygulamalarla günümüzün eğitim sorunlarına çözüm üretilebileceğini gösterdiğini söyledi.
İklim okuryazarlığı kavramının COP29'da Azerbaycan'ın liderliğinde ortaya çıktığını hatırlatan Schleicher, iklim değişikliğinin artık yalnızca sınıflarda tartışılan teorik bir konu olmaktan çıkarak somut eylemlere dönüşmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye'deki sınıf içi çalışmaların da öğrencilerin iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sunabileceklerini görmeleri açısından önemli örnekler içerdiğini belirtti.
COP31'de uluslararası eğitim iş birliği masaya yatırıldı
Konuşmaların ardından Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten'in moderatörlüğünde panel bölümüne geçildi.
Panele Azerbaycan, Kırgızistan, Özbekistan, Brezilya, Ürdün ve Pakistan'dan temsilcilerin yanı sıra İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Organizasyonu (ICESCO), OECD ve Plan International Avustralya temsilcileri katıldı.
Panelde iklim eğitimi, yeşil eğitim uygulamaları, ülkeler arasında deneyim paylaşımı ve eğitim alanındaki iş birliği konuları değerlendirildi.
Antalya'da gerçekleştirilen COP31 oturumunda çevre eğitimi ve iklim okuryazarlığına yönelik çalışmaların yanı sıra savaşların çocukların eğitim hakkı üzerindeki etkileri de uluslararası gündeme taşındı.
Bakan Yusuf Tekin'in okulların ve öğretmenlerin çatışmaların hedefi olmaktan korunması çağrısı, eğitim hakkının barış ve güvenlik ortamıyla doğrudan bağlantısını bir kez daha gündeme getirdi.