Türkiye’nin Ay görevinde kritik aşama
Türkiye’nin uzay çalışmalarında Ay hedefi için yürütülen hazırlıklarda önemli bir eşik daha geride kaldı.
Milli Uzay Programı kapsamında geliştirilen Ay Uzay Aracı’nın üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlandı ve araç, uzay ortamının zorlu koşullarına hazırlanmak üzere çevresel test sürecine alındı.
Türkiye Uzay Ajansı’nın 16 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracı, sistem seviyesi çevresel testlerin gerçekleştirilmesi amacıyla TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne gönderildi.
Testlerin tamamlanması ve nihai kontrollerin ardından aracın fırlatma hazırlıkları için ABD’deki Kennedy Uzay Merkezi’ne gönderilmesi planlanıyor.
Türkiye’nin ilk derin uzay görevi niteliğindeki Ay Araştırma Programı’nda gelinen bu aşama, uzun süredir laboratuvarlarda ve test merkezlerinde sürdürülen mühendislik çalışmalarının artık uzay ortamına yönelik son hazırlıklara taşındığını gösteriyor.
Ay Uzay Aracı yüzde 80’den fazla yerli
Yaklaşık 3,5 tonluk Ay Uzay Aracı’nın geliştirilmesinde Türkiye’nin daha önceki uydu projelerinden elde ettiği mühendislik birikimi de kullanıldı.
İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde kazanılan deneyim; uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol, yönelim ve yörünge operasyonları gibi kritik sistemlere aktarıldı.
Uzay aracının yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildiği belirtilirken, görev açısından önemli unsurlardan biri olan hibrit itki sisteminin de milli imkanlarla geliştirildiği açıklandı.
Şimdi gözler çevresel testlerde. Bu aşamada aracın fırlatma sırasında maruz kalacağı titreşim ve benzeri zorlu koşullar ile uzay ortamındaki şartlara dayanıklılığının doğrulanması amaçlanıyor.
Başarılı sonuçların ardından Türkiye’nin Ay görevi için bir sonraki büyük aşama fırlatma süreci olacak.
Türkiye’nin Ay görevi 2027’de başlayacak
Ay Uzay Aracı’nın 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması hedefleniyor. Yaklaşık iki ay sürmesi öngörülen yolculuğun ardından aracın Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşması planlanıyor.
Aracın bu yörüngede en az üç ay görev yapması öngörülüyor. Görev performansının uygun olması halinde operasyon süresinin bir buçuk yıla kadar uzatılabileceği belirtiliyor.
Görev yalnızca Ay’a ulaşmaktan ibaret olmayacak. Türkiye’nin geliştirdiği bilimsel ekipmanlarla Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay’ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri araştırılacak.
Ayrıca Ay çevresindeki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler de gerçekleştirilecek.
Bilimsel çalışmaların tamamlanmasının ardından ise uzay aracının kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması planlanıyor.
Artemis Mutabakatı’nda Türkiye dönemi
Türkiye’nin Ay çalışmalarındaki bu ilerleyişi, ülkenin uluslararası uzay iş birliklerindeki yeni adımıyla aynı döneme denk geldi.
Türkiye, 31 Ağustos 2026’da Artemis Mutabakatı’nı imzalayarak 71’inci ülke oldu.
Washington’daki NASA merkezinde gerçekleştirilen törende mutabakat Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından imzalandı.
Törende NASA Başkanı Jared Isaacman, Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç ve diğer yetkililer de yer aldı.
Artemis Mutabakatı; Ay, Mars ve ötesindeki sivil uzay faaliyetlerinin barışçıl, güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir şekilde yürütülmesine ilişkin ortak ilkeleri ortaya koyuyor.
Bilimsel verilere erişimin desteklenmesi, uzay faaliyetlerinde koordinasyon, astronotlara yardım ve tarihi öneme sahip uzay alanlarının korunması gibi başlıklar da mutabakatın temel unsurları arasında bulunuyor.
Artemis gündemi Antalya’da masaya yatırılacak
Türkiye’nin Artemis Mutabakatı’na katılımının ardından gözler şimdi Antalya’ya çevrilecek.
77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilecek.
Kongre kapsamında ABD ve Peru’nun ev sahipliğinde Artemis Mutabakatı’nın beşinci yıllık üst düzey temsilciler toplantısı düzenlenecek.
Ardından 7 Ekim Çarşamba günü saat 12.00’de NASA Artemis Mutabakatı basın toplantısı gerçekleştirilecek.
Uluslararası Astronotik Federasyonu’nun programına göre toplantıda NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson ile Peru Uzay Ajansı Direktörü Tümgeneral Roberto Melgar Sheen yer alacak.
Görüşmelerde Artemis Mutabakatı’ndaki son gelişmeler ile güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir uzay keşfine ilişkin çalışmalar ele alınacak.
Uzay dünyasının gözü ekimde Antalya’da
Antalya, ekim ayında yalnızca Türkiye’nin değil, dünyanın uzay gündeminin önemli buluşma noktalarından biri olacak. IAC 2026, Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yapacağı Uluslararası Uzay Kongresi olması açısından da dikkat çekiyor.
5-9 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek kongrenin teması “The World Needs More Space” olarak belirlendi.
Uzay ajansları, bilim insanları, mühendisler, girişimciler, akademisyenler ve sektör temsilcilerinin bir araya geleceği kongrede bilim, keşif, teknoloji, altyapı ve uzay politikaları dahil çok sayıda başlık ele alınacak.
Türkiye Uzay Ajansı, IAC 2026’nın Antalya’da uzay ekosisteminin farklı aktörlerini buluşturacağını ve uluslararası iş birlikleri için önemli bir platform oluşturacağını belirtiyor.
Kongrenin Antalya’da düzenlenmesi, Akdeniz kentini birkaç günlüğüne küresel uzay gündeminin merkezindeki şehirlerden biri haline getirecek.
Türkiye açısından ise Antalya’daki buluşmanın zamanlaması dikkat çekiyor.
Bir tarafta Ay Uzay Aracı çevresel testlerden geçerek 2027’deki derin uzay görevi için hazırlanırken, diğer tarafta Türkiye’nin dahil olduğu Artemis Mutabakatı’nın üst düzey temsilcileri aynı şehirde uzayın geleceğini konuşacak.
Böylece Türkiye’nin Ay hedefi ile uluslararası uzay iş birliği gündemi, ekim ayında Antalya’da aynı çatı altında buluşacak.