Akseki'de yüzyıllardır yaşatılan peynir geleneği

Antalya'nın Akseki ilçesinde, Yörüklerin doğayla iç içe sürdürdüğü geleneksel peynir üretimi dikkat çekiyor.

Yaklaşık 1900 metre rakımdaki Çimi Yaylası'na çıkan üreticiler, keçi ve koyunlardan elde ettikleri sütleri geleneksel yöntemlerle işleyerek peynir ve yağ üretiyor.

Yaz aylarında hazırlanan peynirler ise modern soğutma sistemlerinin olmadığı dönemlerden günümüze ulaşan ilginç bir yöntemle muhafaza ediliyor. Üreticiler, peynirleri yayladaki kar obruklarına indirerek doğal ortamda olgunlaştırıyor.

Dağın içindeki doğal buzdolabı

Çimi Yaylası'ndaki yaklaşık 30-50 metre derinliğindeki kar obrukları, yaz aylarında bile düşük sıcaklığın korunması sayesinde adeta doğal soğuk hava deposu görevi görüyor.

Temizlenip hazırlanan hayvan derilerine, kovalara veya bidonlara yerleştirilen peynirler, obrukların derinliklerine indiriliyor. Burada yaklaşık 2 ila 3,5 ay bekleyen peynirler suyunu çekerek kendine özgü kıvama ve aromaya ulaşıyor.

Üreticiler, obrukların doğal soğukluğunun peynirin lezzetini değiştirdiğini ve ortaya farklı bir ürün çıktığını belirtiyor.

Ağustos ayında bile dağlarda kar bulunuyor

Yörenin kar obruklarını özel kılan en önemli unsurlardan biri ise yaz mevsiminin ortasında dahi yüksek kesimlerde karın varlığını koruması.

Üreticiler, ağustos ayının ortasında dağlarda yaklaşık 10 metreye yakın kar bulunduğunu ifade ediyor. Obrukların derinliklerinde sıcaklığın oldukça düşük seviyelere inmesi, peynirlerin uzun süre doğal koşullarda muhafaza edilmesine imkan sağlıyor.

Keçi ve koyunlar doğal otlarla besleniyor

Çimi Yaylası'ndaki peynir üretiminin lezzet sırrı yalnızca kar obruklarıyla sınırlı değil. Yaylaya çıkan Yörükler, keçi ve koyunlarını dağlarda bulunan doğal otlarla besliyor.

Hayvanlardan elde edilen sütler, geleneksel yöntemlerle işlenerek tam yağlı peynire dönüştürülüyor.

Üreticiler, doğal beslenmenin sütün lezzetine ve yağ oranına olumlu yansıdığını, bunun da ortaya çıkan peynirin aromasını belirgin şekilde etkilediğini ifade ediyor.

Kar obruğundan çıkan peynirler Manavgat pazarına gidiyor

Yaz boyunca obruklarda bekletilen peynirler, eylül ve ekim aylarında yayladan indiriliyor. Olgunlaşma sürecini tamamlayan ürünlerin bir bölümü ailelerin kendi tüketimi için ayrılırken, bir bölümü de satışa sunuluyor.

Çimi Yaylası'nda üretilen peynirlerin Manavgat'taki belirli pazarlara götürüldüğü belirtiliyor. Doğal koşullarda olgunlaştırılan peynirler, farklı aroması ve kıvamıyla bölgenin geleneksel üretim kültürünü de yaşatıyor.

Yörüklerin doğayla kurduğu geleneksel bağ

Çimi Yaylası'nda sürdürülen bu yöntem, yalnızca peynir saklama tekniği olmanın ötesinde, Antalya'nın Yörük kültüründen günümüze taşınan önemli bir gelenek olarak öne çıkıyor.

Modern buzdolaplarının olmadığı dönemlerde yiyecekleri korumak için kullanılan kar obrukları, bugün de üreticilerin işini kolaylaştırıyor.

Yörükler, hayvancılık, yaylacılık ve geleneksel peynir üretimini bir arada sürdürerek Akseki'nin kendine özgü kültürel mirasını yaşatmaya devam ediyor.