Toros Dağları’nın doğal zenginliklerinden menengiç, Antalya’nın Akseki ilçesinde bu yıl bol miktarda yetişerek orman köylülerinin yüzünü güldürdü.

Yörede “çöğre” adıyla bilinen menengiç meyvesi, ekim ayında olgunlaşmasıyla birlikte dağlardan toplanmaya başlandı.

Zahmetli bir emeğin ardından toplanan meyveler, kurutularak kış aylarında tüketiliyor, kahve ve yöresel yiyeceklerin yapımında kullanılıyor.

Menengiçten çıkarılan yağın litresi 1.200 liraya kadar alıcı bulurken meyvenin kilogramı 250 ila 300 lira arasında satılıyor.

Üstelik üretim sürecinde geriye kalan posa da hayvan yemi olarak değerlendirilerek ekonomik değere dönüştürülüyor.

Akseki’de yaşayan orman köylüleri için sonbaharla birlikte başlayan menengiç mesaisi, Toroslar’ın sunduğu doğal ürünleri aile bütçesine katkı sağlayan bir kaynağa dönüştürüyor.

Dağların doğal ortamında yetişen meyve, geleneksel yöntemlerle toplanıp işlenerek farklı alanlarda değerlendiriliyor.

Toroslar’da menengiç toplama mesaisi başladı

Akseki’nin Çukurköy Mahallesi’nde yaşayan Hülya Kara, yörede çöğre olarak bilinen menengiç meyvesinin olgunlaşmasıyla birlikte toplama çalışmalarına başladıklarını söyledi.

Orman köylüsü oldukları için dağların sunduğu doğal zenginliklerden yararlanmaya çalıştıklarını belirten Kara, toplama işleminin kolay olmadığını vurguladı.

Gün boyunca dağlarda emek harcayarak menengiç topladıklarını anlatan Kara, bir günde yaklaşık 35-40 kilogram ürün toplayabildiklerini ifade etti.

Kara, geleneksel toplama ve hazırlama sürecini şu sözlerle anlattı:

“Orman köylüsü olduğumuz için dağların bütün zenginliğinden yararlanmaya çalışıyoruz.

Yöremizde çöğre olarak bilinen menengiç toplama zamanı geldi. Ekim ayında olgunlaşınca toplamaya başlıyoruz.

Bir günde 35-40 kilogram topluyoruz. Toplaması oldukça zor. Topladıktan sonra temizleyip yıkıyoruz ve kurutuyoruz. Herkes bunun kıymetini bilmez. Bizim yörede birçok insan topluyor.”

“Allah’ım bu yıl bol verdi”

Akseki’nin Alaçeşme Mahallesi’nde yaşayan Ayşe Güven de bu yıl menengiç ağaçlarında meyvenin oldukça fazla olduğunu belirtti.

Özel sepetleriyle dağlara çıkarak toplama yaptıklarını anlatan Güven, topladıkları ürünleri hem yağ elde etmek hem de kış aylarında tüketmek için değerlendirdiklerini söyledi.

Güven, bu yılki bolluğu anlatırken ağaçlardaki meyve miktarına dikkat çekti. Doğal ortamında yetişen menengiçten günlük 30-40 kilogram toplayabildiklerini ifade eden Güven, ürünün yağlı yapısı sayesinde farklı şekillerde kullanılabildiğini dile getirdi.

Güven, “Özel sepetimizle dağlara çıkıp günde 30-40 kilogram menengiç topluyoruz. Bu yıl oldukça bol. Akseki’de, Toros Dağları’nda doğal ortamında yetişiyor.

Bu yıl meyvesi çok fazla. Allah’ım bol verdi. Maşallah, ağaçlarda oldukça bol meyve var.

Bunun yağını çıkarıyoruz. Hem yağ olarak kullanıyoruz hem de kışın kuruyemiş olarak tüketiyoruz. Menengiç oldukça yağlı bir meyve” diye konuştu.

Menengiç yağının litresi 1.200 liraya satılıyor

Menengiçin ekonomik değer kazanmasında meyveden yağ elde edilmesi önemli bir yer tutuyor.

Alaçeşme Mahallesi’nde yaşayan Abdullah Güven, Toros Dağları’nda yetişen 30’dan fazla bitkiden yağ elde ettiğini, menengiç sezonunun başlamasıyla birlikte kendisinin de toplama ve işleme çalışmalarına yöneldiğini belirtti.

Hem kendi topladığı meyveleri işlediğini hem de köylülerin getirdiği menengiçlerden yağ çıkardığını anlatan Güven, bu yıl yağışların etkisiyle ürünün bol olduğunu söyledi.

Menengiç meyvesinin kilogramı 250-300 liradan satışa sunulurken, elde edilen yağın litresi 1.200 liraya ulaşıyor. Meyvenin bu fiyatlarla alıcı bulması, Toroslar’da doğal ürün toplayan köylüler için önemli bir ekonomik değer oluşturuyor.

3 kilogram menengiçten 1 kilogram yağ elde ediliyor

Menengiçin yağ oranının yüksek olduğunu belirten Abdullah Güven, yaklaşık 3 kilogram meyveden 1 kilogram yağ elde edildiğini kaydetti.

Farklı yörelerde bıttım, yaban fıstığı ve çitlembik gibi isimlerle de anılan menengiç, geleneksel kullanım alanlarının çeşitliliğiyle dikkat çekiyor.

Meyve, yağ üretiminin yanı sıra kurutularak tüketiliyor ve kahve yapımında kullanılıyor.

Yöresel yiyeceklerin hazırlanmasında da değerlendirilen menengiç, böylece tek bir ürün olarak kalmayıp farklı kullanım alanlarıyla ekonomik değerini artırıyor.

Güven, menengicin yörede uzun yıllardır tanındığını belirterek geçmişten gelen kültürel bağını da anlattı.

Meyvenin yöredeki bilinirliğinin eskiye dayandığını ifade eden Güven, “Hatta bu meyve için eskiden ‘Çöğre ağacı’ diye türkü bile yapılmış” dedi.

Menengiçin posası bile ekonomiye kazandırılıyor

Menengiçin ekonomik değerini artıran unsurlardan biri de yağ çıkarma işleminden sonra geriye kalan posanın değerlendirilmesi.

Abdullah Güven, üretim sırasında ortaya çıkan posayı hayvan yemi olarak sattıklarını belirterek meyvenin farklı bölümlerinden yararlandıklarını ifade etti.

Güven, “Menengiçin yağını çıkardıktan sonra kalan posasını da değerlendiriyoruz. Posasını hayvan yemi olarak satıyoruz.

Böylece meyvenin yalnızca yağından değil, geriye kalan kısmından da yararlanıyoruz. Ayrıca menengiç kahvesi de yapıyoruz” diye konuştu.

Bu yöntemle menengiç, yalnızca meyve ve yağ satışıyla sınırlı kalmıyor. Yağ üretiminden arta kalan kısmın da kullanılması, ürünün farklı alanlarda değerlendirilmesini sağlıyor.

Kurutma öncesinde tuzlama yapılıyor

Menengiçin toplanmasının ardından tüketim ve saklama için hazırlanması da belirli aşamalardan geçiyor.

Abdullah Güven, meyvelerin eve getirildikten sonra temizlendiğini, suyla yıkanıp süzüldüğünü ve ardından tuzlanarak kurumaya bırakıldığını anlattı.

Geleneksel yöntemde tuzlamanın önemli olduğunu belirten Güven, “Bu bitki toplandıktan sonra eve getiriliyor, temizleniyor, suyla çalkalanıp süzülüyor.

Daha sonra tuzlanarak serilip kurutuluyor. Tuzlanmazsa bu meyve bozulur. Eskiden atalarımız menengiçi çok kullanırdı” ifadelerini kullandı.

Kurutulan menengiçler kış aylarında kuruyemiş olarak tüketilirken meyvenin bir bölümü de kahve ve farklı yiyeceklerin hazırlanmasında kullanılıyor.

Böylece sonbaharda başlayan toplama dönemiyle elde edilen ürün, yılın ilerleyen aylarında da değerlendirilebiliyor.

Akseki’de sonbaharın gelir kaynaklarından biri

Toros Dağları’nın doğal ortamında yetişen menengiç, Akseki ve çevresindeki orman köylüleri için sonbaharın öne çıkan ürünleri arasında yer alıyor.

Ekim ayında başlayan toplama dönemi, dağlarda emek veren yöre sakinlerinin meyveyi kurutma, yağ çıkarma ve satışa hazırlama süreciyle devam ediyor.

Kilogramı 250-300 liradan satılan menengiç meyvesi ve litresi 1.200 liraya ulaşan yağı, ürünün ekonomik değerini ortaya koyuyor.

Kahve ve yöresel yiyeceklerde kullanılan meyvenin posasının hayvan yemi olarak değerlendirilmesi de bu değeri destekliyor.

Akseki’de geleneksel yöntemlerle sürdürülen menengiç toplama ve işleme çalışmaları, Toroslar’ın doğal zenginliklerinin yerel ekonomiye nasıl kazandırıldığını gösteriyor.

Yörede “çöğre” adıyla bilinen menengiç, bu yılki bolluğuyla hem kışlık tüketim hem de satış amacıyla toplanmaya devam ediyor.